Falen en hoe we daaruit kunnen leren

We maken allemaal fouten, aan de lopende band misschien wel. En als we falen, schamen we ons of voelen we ons dom. Juist dat gevoel is vaak onterecht. Gebrek aan voorbereiding, de verkeerde middelen gebruiken, een onverwachte tegenvaller, een gril van de markt, gebrek aan advies of opvolging, een smet op een vlekkeloze reputatie of klanten die afhaken: fouten maken doe je ook als ondernemer. Maar elke mislukking is een kans om te leren. Tijdelijk falen maakt deel uit van het leerproces dat elke ondernemer doormaakt. Filosoof en theoloog Augustinus zei bijna 1600 jaar geleden al: “fallor ergo sum” of “ik maak fouten, dus ik besta”.

Fouten maken doet iedereen. Daar is niets verkeerds mee, je leert er alleen maar van. Vond Thomas Edison tijdens het ontwikkelingsproces van de gloeilamp van de eerste keer het juiste model gloeilamp uit? Neen, ook hij kende wat tegenslagen, waardoor hij juist de nodige kennis opbouwde die uiteindelijk leidde tot succes. Nogmaals: door fouten te maken, leren we na te denken over ons proces, wat resulteert in nieuwe kennis en inzichten.

Wist je dat weinig mensen dat nadenken verkeerd aanpakken? Daar is een oorzaak achter te vinden: de meeste leidinggevenden hebben een foute kijk op falen en zien het als een ‘blame game’. Veel leiders hebben moeite om op mislukkingen op een constructieve manier te reageren. Ze zien de medewerker de schuld geven als zijnde een motivator zodat de medewerker zijn best zal doen om zo goed mogelijk te presteren. Het gevolg daarvan is duidelijk: veel fouten binnen de bedrijven worden niet gecommuniceerd en niemand trekt lessen uit die fouten.

Er bestaan drie grote categorieën van fouten/falen:

  • Intelligente fouten zijn het gevolg van experimenteren. Deze fouten helpen een bedrijf om nieuwe kennis op te bouwen, te groeien en de concurrentie een stap voor te blijven. Denk hierbij aan testfases voor nieuwe medicaties of een marktonderzoek.
  • Fouten in complexe systemen zijn onvermijdelijk. Deze fouten vallen samen met de onzekerheid van het werk. Denk hierbij aan een snelgroeiende start-up die voor een onvoorziene situatie komt te staan.
  • In voorspelbare situaties zijn fouten te voorkomen. Bij routinehandelingen is de oorzaak vaak te identificeren. De problemen zijn dan ook snel opgelost.

Nu komen we tot de kern van ons bericht: hoe kunnen we van falen leren? Ten eerste is het signaleren van fouten van cruciaal belang. Leidinggevenden kunnen zelf hun fouten communiceren, de discussie over fouten aanmoedigen, … . Je kan ook systemen gebruiken bij de rapportering en aan de medewerkers vragen om bv. kleurencodes te gebruiken om zo fouten te detecteren. Ten tweede is het ontleden van fouten belangrijk. Let op: deze stap kan het zelfvertrouwen naar beneden halen. Leidinggevenden moeten helpen om dit proces te zien als een natuurlijk onderdeel van het leren en de weg naar groei en succes. Laat medewerkers zoeken naar alternatieve verklaring en blijf niet vastgeroest hangen aan reeds bestaande overtuigingen. Daarom is het beter om te werken in multidisciplinaire trams die beschikken over verschillende talenten en een probleem bekijken vanuit diverse perspectieven. Ten derde zet je experimenten op die je bij elke mislukkingen waardevolle informatie oplevert die nodig is om uiteindelijk wel in je opzet te slagen.

Wil je een unieke visie over bepaalde acties die hun effect misten of heb je vragen over dit bericht? Neem gerust contact met ons op.